مقدمه
با گسترش آموزش آنلاین، بسیاری از والدین با چالش جدیدی روبهرو شدهاند: کمک به فرزند برای حفظ تمرکز در زمان یادگیری از خانه. محیط خانه پر از عوامل حواسپرتکن است و نبود حضور فیزیکی معلم، کار را دشوارتر میکند. اما با چند راهکار ساده و عملی، میتوان این مشکل را بهخوبی مدیریت کرد.
در این مقاله، مهمترین نکات و تکنیکهایی که والدین میتوانند برای تقویت تمرکز فرزندان خود در آموزش آنلاین استفاده کنند را مرور میکنیم.
۱. ایجاد یک فضای ثابت برای یادگیری
داشتن یک فضای ثابت و مشخص برای آموزش آنلاین، یکی از مؤثرترین روشها برای افزایش تمرکز است. وقتی کودک همیشه در یک مکان معین درس میخواند، ذهن او به مرور به حالت “یادگیری” شرطی میشود.
ویژگیهای یک فضای مناسب:
- میز و صندلی مناسب و راحت
- نور کافی (ترجیحاً نور طبیعی)
- دور از تلویزیون، رفتوآمد و صداهای مزاحم
- قرار دادن لوازم ضروری درس در دسترس
- بدون وسایل حواسپرتکن مثل موبایل یا اسباب بازی
این کار نه تنها به تمرکز کمک میکند، بلکه حس نظم، مسئولیتپذیری و برنامهمندی را نیز در فرزند ایجاد میکند.
۲. برنامهریزی زمانی منظم همراه با استراحتهای کوتاه
یکی از دلایل کاهش تمرکز دانشآموزان در آموزش آنلاین، طولانی بودن زمان نشستن پشت سیستم است.
به همین دلیل پیشنهاد میشود:
- بعد از هر ۲۵ تا ۳۰ دقیقه آموزش، ۵ دقیقه استراحت در نظر بگیرید.
- در زمان استراحت اجازه دهید کودک حرکت کند، آب بخورد یا چند نفس عمیق بکشد.
- برنامه روزانه مشخصی برای شروع و پایان آموزشها داشته باشید.
این استراحتهای کوتاه باعث میشود ذهن کودک تازه شود و در جلسه بعدی بازده بیشتری داشته باشد.
۳. تخلیه انرژی و فعالیت بدنی منظم
کودکانی که در طول روز انرژی خود را تخلیه نمیکنند، معمولاً در آموزش آنلاین بیقرار و بیتمرکز میشوند.
والدین میتوانند از روشهای ساده زیر استفاده کنند:
- انجام بازیهای حرکتی ۱۰ دقیقهای
- نرمش صبحگاهی قبل از شروع کلاسها
- استفاده از ویدئوهای ورزشی مناسب سن
- دویدن سبک یا طنابزدن در خانه (در صورت امکان)
فعالیت بدنی منظم = افزایش تمرکز + کاهش استرس + بهبود یادگیری
۴. تشویق هدفمند (نه بیش از حد، نه غیرواقعی)
تشویق درست، یکی از قویترین ابزارهای والدین برای بالا بردن انگیزه و تمرکز است.
اما نکته مهم این است که تشویق باید هدفمند باشد:
- برای تلاش فرزند تشویق کنید نه فقط نتیجه.
- تشویقهای کوچک ولی واقعی؛ مثلاً:
- «آفرین که امروز بدون حواسپرتی کلاسو گوش دادی.»
- «خیلی خوبه که تکلیفت رو به موقع انجام دادی.»
- برای اهداف کوتاهمدت پاداش کوچک تعیین کنید.
تشویق هدفمند باعث میشود کودک احساس ارزشمندی کند و برای ادامه مسیر انگیزه بیشتری داشته باشد.
۵. کاهش عوامل حواسپرتی دیجیتال
فضای آنلاین پر از حواسپرتی است: پیامها، بازیها، نوتیفیکیشنها و…
برای مدیریت این موضوع:
- نوتیفیکیشنهای موبایل و تبلت را هنگام کلاس خاموش کنید.
- از برنامههایی که سایتها و اپلیکیشنهای مزاحم را محدود میکنند استفاده کنید.
- در صورت امکان، فقط صفحه درس را روی مانیتور فعال نگه دارید.
این کار کمک میکند کودک فقط روی آموزش تمرکز داشته باشد.
۶. حمایتگری والدین؛ حضور آگاهانه اما نه کنترلگرانه
نقش والدین در آموزش آنلاین بسیار مهم است.
اما حمایتگری با سایهسر بودن فرق دارد!
چگونه حمایتگر باشید؟
- قبل از شروع کلاسها، ابزارها و اینترنت را چک کنید.
- در زمان درس، در دسترس باشید اما بالای سر کودک نایستید.
- اگر کودک دچار اضطراب یا فشار شد، با او صحبت کنید و آرامش دهید.
- به او یاد بدهید درصورت مشکل، از معلم کمک بخواهد.
وقتی کودک بداند والدین او را حمایت میکنند، احساس امنیت بیشتری کرده و با آرامش بیشتری یاد میگیرد.
۷. برنامهریزی برای تغذیه و خواب مناسب
تغذیه درست و خواب کافی بر تمرکز تأثیر مستقیم دارد.
چند نکته مهم:
- صبحانه کامل = انرژی + تمرکز بیشتر
- میانوعدههای سالم مثل مغزها، میوه، خرما
- خواب ۸ تا ۱۰ ساعته برای کودکان
- کاهش مصرف شیرینیها که باعث افت تمرکز میشوند
۸. درگیر کردن دانشآموز در برنامهریزی درسی
وقتی کودک خودش در برنامهریزی دخیل باشد، احساس مسئولیت بیشتری میکند.
میتوانید بپرسید:
- دوست داری کدوم درسها رو صبح بخونی؟
- چه ساعتی نیاز داری استراحت کنی؟
- نظرت چیه یک جدول برنامهریزی با هم درست کنیم؟
این کار باعث افزایش همکاری و تمرکز میشود.
نتیجهگیری
حفظ تمرکز در آموزش آنلاین چالشبرانگیز است، اما با رعایت چند نکته ساده مثل ایجاد یک فضای ثابت برای یادگیری، زمانبندی مناسب، تخلیه انرژی، تشویق هدفمند و حمایتگری والدین میتوان محیطی سازنده و آرام برای یادگیری فراهم کرد.
والدین در این مسیر نقش کلیدی دارند و با کمی صبر و برنامهریزی میتوانند شرایط یادگیری فرزندان را به بهترین شکل ممکن فراهم کنند.
